Diyalizde Beslenmenin Hayati Rolü
Kronik böbrek yetmezliği tedavisinde yüksek teknolojik diyaliz makinesi ve iyi bir hekim tek başına yeterli değildir; diyalizin en ayrılmaz, en kritik parçalarından biri medikal tıbbi beslenme tedavisi (Diyetisyen Hizmetidir). Sağlıklı bir böbreğin vücuttan attığı potasyum, fosfor, sodyum gibi elektrolitler ve aşırı sıvı, böbrek yetmezliği durumunda kanda birikir ve seanslar arası ölümcül risklere neden olabilir.
Bali Diyaliz Merkezi olarak bünyemizde tam zamanlı görev alan "Nefroloji ve Diyaliz Diyetisyeni" uzmanımız, tedaviyi desteklemek ve potansiyel komplikasyonlara engel olmak adına her hastamızı birebir takip etmektedir. Diyalize giren bir hastanın beslenmesi sağlıklı bir insandan, hatta diyaliz öncesi evre (prediyaliz) hastasından bile tamamen farklı disiplinler içerir.
Bireyselleştirilmiş (Kişiye Özel) Beslenme Planlaması
Merkezimize kayıt yaptıran her hastamız için diyetisyenimiz detaylı bir beslenme öyküsü alır (anamnez). Hastamızın yaşı, kuru ağırlık hedefi, eşlik eden hastalıkları (Diyabet, Hipertansiyon, Kolesterol veya Gut hastalıkları gibi) ve aylık laboratuvar biyokimya test sonuçları değerlendirilir.
- Bu değerlendirme doğrultusunda kalori, karbonhidrat ve en önemlisi protein ihiyacı hesaplanarak tamamen hastanın yeme alışkanlıklarına ve damak zevkine entegre edilmiş özel diyet listeleri oluşturulur.
- Diyaliz işlemi sırasında kan ile birlikte vücuttan amino asitler (protein yapı taşları) de atılır, bu yüzden diyeliz hastalarının yüksek ve biyolojik değeri güçlü kaliteli protein (et, yumurta, balık vb.) tüketmeleri sağlanır. Diyetisyenimiz bu oranı tıbbi sınırlarda ayarlar.
Sıvı ve Elektrolit (Potasyum, Fosfor) Kontrol Eğitimi
Diyaliz hastalarının iki diyaliz seansı (yaklaşık 48 veya 72 saat) arasında alması gereken sıvı miktarı ciddi şekilde kısıtlıdır. Sadece su değil; çay, çorba, meyve suyu ve hatta meyvenin kendisi dahi idrar çıkışı olmayan hastada doğrudan kalbe ve akciğere yük bindirerek ödem (sıvı yüklenmesi) oluşmasına neden olur.
Diyetisyenimiz her vizitede hastalarımıza;
- Sıvı Kısıtlaması Tüyoları: Susuzluk hissini dindirmek için buz emme, limon damlatma, ve tuzsuz / tuzsuz baharat tüketimi gibi pratik yöntemleri öğretmektedir.
- Potasyum Kontrolü: Kalp durması (Kardiyak arrest) riski yaratan kanda potasyum yüksekliğini engellemek için muz, kayısı, kavun, patates ve kuruyemiş gibi yüksek potasyumlu gıdalardan nasıl uzak durulacağı, ya da bu gıdaların haşlama suyu dökme yöntemiyle potasyumunun nasıl azaltılabileceği eğitimini verir.
- Fosfor ve Tuz: Kemik erimesini, damar kireçlenmesini (kalsifikasyon) ve cildin kaşınmasını durdurmak adına fosfor içeren süt, peynir, hazır/paketli işlenmiş gıdalar ile kola gibi asitli içecekler yasaklılar listesinde titizlikle anlatılır. Sodyum (tuz) tüketiminin ise tansiyon ve susuzluk yapıcı etkisi grafiklerle hastaya benimsetilir.
Merkez İçi İkramlar ve Düzenli Takip
Bali Diyaliz Merkezi seans esnasında hastalarımızın tansiyon veya kan şekeri dalgalanmalarını stabilize etmek adına, bizzat kurum hekimi ve diyetisyeni tarafından formüle edilmiş kişiye özel "hafif sandviç, özel peynir veya diyet bisküviler" içeren düşük fosfor ve sodyumlu ikramlıklar / kahvaltılar sunmaktadır.
Her ay sonu laboratuvar sonuçları geldiğinde diyetisyenimiz hastanın koltuğuna giderek karnesini okur. Albümin seviyesi düşmüş hastaya protein takviyesi, potasyumu artmış hastaya diyet sıkılaştırma ve eğitim tekrarı yapılarak; aile yakınlarına (hasta eşleri/çocuklarına) doğru yemeği nasıl pişirmeleri gerektiği anlatılır. Merkezimizde diyet hizmeti bir kağıt parçasından ibaret değil, yaşam boyu sürdürülen dinamik bir koçluk sürecidir.
